Search
Close this search box.

มนุษย์แซนด์วิช โจทย์ท้าทาย Work-Family Balance

สำหรับคนวัยทำงาน นอกจาก Work-Family Balance ที่ต้องหาจุดสมดุลระหว่างการงาน กับชีวิตครอบครัว ก็นับว่ายากลำบากพอตัวอยู่แล้ว

คนวัยทำงานของเราอีกจำนวนไม่น้อย ยังอยู่ในสภาพ “มนุษย์แซนด์วิช”

หมายถึง ไส้แซนด์วิช ที่อยู่ตรงกลาง ถูกประกบด้วยลูกน้อยน่ารัก และผู้สูงวัยในครอบครัว ที่ต้องการการดูแลไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากัน

ลองมาฟังประสบการณ์จริง ของ มนุษย์แซนด์วิช ว่าแต่ละคนมีวิธีบริหารจัดการชีวิตงานและครอบครัวกันอย่างไร

วิธีคิดแบบไหน ช่วยให้รอด และ “ตัวช่วย” สำคัญ ขาดไม่ได้ คืออะไรบ้าง

พรวดี ลาทนาดี

ผู้ประกาศข่าว สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส

สมาชิกครอบครัว : คุณแม่ สามี และลูกสาววัย 3 ขวบ

“ยุคหนึ่งเราจะคิดว่า การเป็นมนุษย์แซนด์วิช ก็เป็นภาระตามวัย แต่ในยุค Digital Disruption ตัวเราเองก็เดินอยู่บนโลกที่ไม่แน่นอน เราถวิลหาความมั่นคง มั่งคั่ง ท่ามกลางการแข่งขันสูง และต้นทุนแพง”

ด้วยหน้าที่การงาน ทำให้หญิงไม่สามารถอยู่ดูแลลูกได้หลังครบกำหนดลา คุณแม่ของเธอจึงย้ายจากจังหวัดพระนครศรีอยุธยา มาช่วยเลี้ยงหลาน

วันหนึ่งคุณแม่ตรวจพบเนื้องอกในสมอง สามีของหญิง ตัดสินใจลาออกจากงานมาดูแลสมาชิกในครอบครัว

“แม่ก็เครียดที่เป็นภาระลูก สามีก็กดดันจากที่เคยเป็นหัวหน้าครอบครัว ส่วนลูกยังเป็นเด็กเล็ก เราในฐานะคนกลางมีหน้าที่ดูแลทุกคนในบ้านให้ก้าวผ่านช่วงเวลายากลำบากไปให้ได้ประสานทุกคนด้วยความเข้าใจ”

หลังแม่ป่วย หญิงบริหารเวลาอย่างเคร่งครัด เมื่อถึงช่วงทำงาน เธอเต็มที่กับประเด็นข่าว หลังเลิกงานตรงดิ่งกลับบ้าน เพื่อผลัดเปลี่ยนกับสามีเลี้ยงลูกสาวและดูแลแม่ก่อนจะเตรียมงานสำหรับวันต่อไป

ช่วงกลางคืนหลังลูกสาวและแม่พักผ่อนแล้ว จึงมาจัดตารางสำหรับพาแม่ไปพบแพทย์สลับกับน้องชาย โดยต้องลางานเพิ่มขึ้นหลังจากแทบไม่เคยใช้วันลาในตลอดชีวิตการทำงาน

“รู้สึกโชคดีมากที่ได้ทำงานที่ไทยพีบีเอส ผู้ใหญ่บอกเสมอว่าให้แม่เรามาเป็นอันดับแรก เพื่อนร่วมงานที่เข้าใจเงื่อนไขของเราคือการลางานพาแม่ไปหาหมอ ตัวเองก็พยายามบริหารเวลาเพื่อให้ทุกคนได้เห็นผลงานคุณภาพและพิสูจน์ตัวเองอยู่เสมอ

“นอกจากนี้ ไทยพีบีเอสยังเป็นองค์กรยุคใหม่ที่มองเห็นความสำคัญของสวัสดิการที่ครอบคลุมคนทุกช่วงวัยให้กับพนักงานและครอบครัว เช่น เนิร์สเซอรี ที่มีครูพัฒนาการ สวัสดิการรักษาพยาบาล การสนับสนุนเหล่านี้ช่วยลดความกังวลได้พอสมควร” หญิง กล่าว

เคล็ดลับการบริหารจัดการสถานการณ์ คือการเปิดใจ และยอมรับสถานการณ์ที่เกิดขึ้น หาข้อดีและข้อเสีย ปรึกษาคนที่พอช่วยเหลือได้ วางแผนให้ดี แล้วจะมองเห็นทางออกของปัญหาทุกอย่างได้

“งานที่ดี คือ งานที่ให้ทั้งเงิน และความสมดุลของเวลาเรามีเงิน แต่ต้องมีเวลา เพื่อให้ครอบครัว ลูกตัวน้อยที่กำลังก้าวไปข้างหน้า และพ่อแม่ที่นาฬิกากำลังนับถอยหลัง แต่เราลืมมองไปว่าจริง ๆ แล้ว ตัวเราควรมีสุขภาพ กายใจที่ดีเพื่อสิ่งเหล่านั้นด้วย”

ศรญา โฉลกพันธ์รัตน์

พนักงานบัญชี

สมาชิกครอบครัว : คุณแม่วัย 61 ปี สามี และลูก 2 คน

“คุณแม่ช่วยเลี้ยงหลาน ผู้ใหญ่จะรู้สึกว่าฉันเคยเลี้ยงมาแบบนี้ และชอบตามใจเด็ก พอเราเลี้ยงอีกแบบหนึ่ง บางครั้งลูกไม่เชื่อฟัง เราก็พยายามสื่อสาร เพื่อสร้างความเข้าใจร่วมกัน

“โชคดีที่สามีเป็นฟรีแลนซ์ ทำให้เป็นตัวหลักในการดูแลลูกคนเล็กที่บ้าน แต่บางครั้งก็ต้องออกไปทำงานนอกบ้าน บางครั้งตรงกับวันที่ลูกไม่สบาย เราก็ต้องใช้สิทธิลามาดูแลลูก”

ครอบครัวพยายามวางแผนจัดตารางเวลาล่วงหน้าอย่างดีที่สุด หากคุณพ่อติดงาน คุณแม่ก็จะวางแผนลางานมาช่วยดูแลลูก ซึ่งที่ทำงานก็ให้สิทธิการลาอย่างเต็มที่ แต่หลายครั้งรู้สึกเกรงใจเพื่อนร่วมงาน จึงต้องขอเปลี่ยนเป็นการทำงานที่บ้าน (Work From Home)

ด้วยความจำเป็นของ “มนุษย์แซนด์วิช” ศรญาอยากให้ที่ทำงานมีสวัสดิการด้านการจัดวันทำงาน โดยอาจจัดวันให้พนักงานได้ทำงานที่บ้าน ซึ่งในต่างประเทศบริษัทชั้นนำหลายแห่งมีการจัดการในลักษณะนี้ ซึ่งช่วยให้พนักงานทำงานได้อย่างเต็มที่ เพราะไม่ต้องกังวลทั้งเรื่องครอบครัว เรื่องงาน และเพื่อนร่วมงาน

มิงค์-วิชุดา จันทน์พราหมณ์ 

ข้าราชการครู

สมาชิกครอบครัว : คุณแม่วัย 65 ปี สามี และลูก 3 คน อายุ 11, 9 และ 2 ปี

“ลูกสาวคนโตกับคนกลางก็เริ่มจะเข้าสู่ช่วงวัยรุ่น คุณยายก็เป็นช่วงวัยทองของผู้สูงอายุ ส่วนลูกสาวคนเล็ก 2 ขวบครึ่ง เริ่มมีพัฒนาการเหมือนกัน ทุกคนก็อยากได้รับความรัก การเอาใจใส่ และมีอาการน้อยอกน้อยใจอยู่มาก”

การสร้างความเข้าใจกับลูก ๆ ว่าคุณยายมีเจตนาดี และรักหลาน รวมทั้งการสื่อสารกับคุณยาย ว่าท่านมีความสำคัญ และมีความหมายกับลูกและหลานเสมอ จึงจำเป็น

เรื่องนอกบ้านเป็นอีกโจทย์ท้าทาย

โดยเฉพาะงานครู ที่ไม่ได้จบเพียงการสอน แต่ต้องเตรียมงาน เตรียมการสอน บางทีมีงานในวันเสาร์-อาทิตย์

การลดระยะเวลาการเดินทางจึงเป็นการตอบโจทย์ที่สำคัญ รวมทั้งการสนับสนุนจากผู้อำนวยการโรงเรียน ที่เข้าใจคนทำงานว่าสวมหมวกหลายใบ หากรับผิดชอบงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ก็สามารถบริหารจัดการเวลาของตัวเอง หรือให้ลาไปรับลูกที่โรงเรียนได้

“ถึงจะอยู่ต่างจังหวัด แต่การเดินทางก็ยังใช้เวลา เลยย้ายบ้านมาใกล้โรงเรียนเพื่อประหยัดเวลา วันไหนที่แม่ยังทำงานไม่เสร็จ หลังเลิกเรียน ลูกสาวจะเดินนำน้องมาหาแม่ โรงเรียนห่างจากบ้านแค่ 500 เมตรเท่านั้น ทำให้ดูแลกันได้ง่ายขึ้น และลดพลังลบในบ้านจากความเร่งรีบในตอนเช้า หรือความเหนื่อยล้าในตอนเย็นได้ดี”

ครูมิงค์-วิชุดา มองว่าสวัสดิการข้าราชการมีส่วนสำคัญที่ช่วยให้เธอไม่ต้องกังวลเรื่องค่าใช้จ่ายของครอบครัว และในครอบครัวจะมีการพูดคุยกันทุกสัปดาห์ โดยเฉพาะกับสามี ในการวางแผนจัดสรรวันทำงาน และวันหยุด เพื่อให้เวลากับครอบครัวทั้งลูกและคุณแม่อย่างเต็มที่

“เราเป็นมนุษย์แซนด์วิช ต้องเข้าใจทุกคน สร้างทัศนคติที่ดีให้คนในบ้าน และเชื่อมทุกคนเข้ามาเป็นแซนด์วิชชิ้นเดียวกันที่อร่อยกลมกล่อมให้ได้ ไม่ใช่แซนด์วิชที่แยกส่วนกันไป เพราะเราคือคนในครอบครัวเดียวกัน”

เอม-วลัยพร ประภารัศมี

ทำงานในโรงเรียนเอกชน

สมาชิกครอบครัว : ลูก 2 คน คุณแม่วัย 62 ปี และคุณพ่อที่ป่วยขาอ่อนแรง ไม่สามารถช่วยเหลือตนเองได้

“หลังจากคุณพ่อป่วย เราปรึกษากับครอบครัวว่าอาจจะดูแลคุณพ่อเองลำบาก ด้วยเวลาทำงานที่เป็นออฟฟิศไทม์ และได้รับคำแนะนำจากหัวหน้าที่ทำงานเกี่ยวกับการส่งคุณพ่อไปพักที่เนิร์สซิงโฮม แม้จะมีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นหลักหมื่นต่อเดือน แต่มั่นใจได้ว่าคุณพ่อจะได้รับการดูแลเป็นอย่างดี”

สิ่งสำคัญนอกจากการดูแลร่างกายนั้น คือการดูแลจิตใจ ด้วยการโทรศัพท์พูดคุยกันอย่างสม่ำเสมอ และพาหลาน ๆ ไปเยี่ยมคุณตาทุกวันเสาร์ เพื่อให้กำลังใจ และตอกย้ำว่าท่านมีความสำคัญสำหรับครอบครัว ทุกคนหวังให้ท่านแข็งแรง จะได้กลับมาอยู่ด้วยกัน ทำให้คุณพ่อเข้มแข็ง และพักรักษาตัวอย่างมีประสิทธิภาพ

เมื่อความเจ็บป่วยเข้ามาเป็นปัจจัยหนึ่งในโจทย์ชีวิต เธอก็หวังว่าสวัสดิการค่ารักษาพยาบาลบุคคลในครอบครัว โดยเฉพาะบุพการีหรือลูกจะเกิดขึ้นในทุกองค์กร เพราะปัจจุบันโรงเรียนที่ทำงานอยู่เพิ่งเปิดมาได้ไม่นานและยังไม่มีสวัสดิการนี้

“เราต้องบริหารเวลาทั้งการทำงานและการดูแลผู้สูงอายุในบ้าน เพื่อให้เขารู้ว่าเราใส่ใจ และมีเวลาเล่นกับลูกก่อนนอน หรือทุกเวลาสำคัญของเขา เราโชคดีที่ได้ดูแลพ่อแม่และมีลูกที่น่ารักมาสร้างรอยยิ้มในทุกวัน

“สิ่งสำคัญคือการมองทุกอย่างเป็นในทางที่ดีเพราะปัญหาทุกอย่างมีทางแก้เสมอ”